Als coach zoek je vaak naar een vraag om iemand weer in beweging te brengen. Soms ziet iemand het niet zo zitten en dan gun je het hem of haar dat hij rechtop gaat zitten, mes en vork pakt, kijkt wat er op het bordje ligt, dat verdeelt in lekker en niet-lekker, en aan de slag gaat. Een gouden vraag is dan vaak: wat is jouw recept om…
(bijvoorbeeld) je planning niet te halen; …of om jezelf steeds te overladen. Of hoe lukt het je om steeds weer met een ontevreden gevoel naar huis te gaan. Kortom: wat is jouw recept om in de puree te raken?
Deze vraag is me ooit aangereikt door het boekje Recepten om in de puree te raken van Bruno-Paul de Roeck (nog steeds verkrijgbaar). Waarom is het zo’n gouden vraag? Als ik de vraag stel zie ik meestal meteen een glimlach verschijnen. “Ondanks alles wat tegenzit, is er in ieder geval één ding wat ik goed kan”, denkt iemand dan, bijvoorbeeld. Ook het idee dat je het allemaal zelf dóet, roept een ander perspectief op. En daar draait het natuurlijk om.
Als je deze opdracht wilt uitproberen is het van groot belang dat je zo nauwkeurig mogelijk beschrijft wat je allemaal doet of láat om de mislukking te laten ontstaat. Alle gedachten dat iets jou overkomt, doen niet mee. Dus in plaats van “ik werd alsmaar gestoord bij mijn werk”, zet je in je recept: laat je steeds storen door telefoontjes, of zelfs: grijp iedere verstoring aan om maar niet aan dat belangrijke project te beginnen. En denk ondertussen: ik kan het toch niet. Kijk, dan komen we in de richting!
Zo’n recept kun je maken over álles wat je dwars zit of waar je ontevreden over bent. De opluchting zit vooral in het feit dat je stopt met slachtoffer zijn en dat je de complete waarheid onder ogen gaat zien. Het verborgen geheim – datgene dat niet strookt met het beeld dat we graag aan anderen tonen, en dat we dus liever geheim houden, treedt aan het daglicht. De negatieve gedachtes bijvoorbeeld, die je steeds probeert weg te drukken, worden nu benoemd en zijn gelijk een stuk minder ondermijnend. Hoe vaak laten we ons niet deprimeren door de beelden van hoe we hóren te zijn (een goede moeder, een ideale medewerker). Dat wat zou moeten zijn, ís niet. Daaruit kun je ook geen groei verwachten, zegt De Roeck terecht. Groei bewerkstellig je wel door je eigen geheimen – de ondermijnende krachten – bloot te leggen en je ermee te verzoenen. Als je precies weet hoe je jezelf in de puree helpt, heb je tevens het recept in handen om stuurman te zijn aan je eigen roer.